Mama leest…

Een psycholoog vertelde mij een keer dat het populaire ‘Good enough- parenting’ voortkomt uit de ideeën van de psychiater Winnicott. In het kort: het komt meestal goed, hyperen hoeft niet. Problemen in het kinderleven hoeven en moeten niet altijd door moeder verzacht te worden. Dat begint al bij een klein babietje, dat zich, na mama en borst, hecht aan een lapje of popje. De  eerste surrogaatmoeder, die er ook is bij verdrietjes. Als die overgang van mama naar smerig lapje een beetje lukt, ben je al aardig op weg. Zo begreep ik het tenminste.
Over goedgenoegmoederen, slow ouderschap en andere ‘kan het wat minder’-stromingen verschijnen op dit moment zoveel boeken en artikelen, dat je er gestresst van kunt raken. De Groene Amsterdammer vat de boel mooi samen in het artikel Minder opvoeden is beter van Margreet Fogteloo. Het fijne is dat dit gaat over het effect op kinderen van een hyperopvoeding. De Hollandse mama-nonfictie gaat toch vooral over hoe zielig perfectionisme is voor moeder zelf. En dat weten we nu wel…

Ik heb te hard gewerkt en moet het wat rustiger aan doen. En daar heb ik het erg druk mee. Boeken lezen, naar het strand, psychologische tests invullen, met jan en alleman praten, hardlopen, en zelfs een meditatie-audioboek downloaden (2x, omdat ik haast had). Een kleine greep uit de categorie zelfhulp van de laatste twee weken: Maak van een mug geen olifant, Maak van een mug geen olifant in de liefde, Slowing down to the speed of life, Too much of a good thing – parenting in the age of indulgence, Moeten maakt gek en een schreeuwerig boek van dr. Phill waar ik de titel van ben vergeten. En ja, dit is het moment waarop je kunt zeggen: ‘denial ain’t a river in Egypt, darling’.  Maniakaal zelfhulpboeken lezen is niet het antwoord.

De route chillen, relaxen, rusten, slapen, niets doen heb ik nog niet voldoende onderzocht. Maar, ik zit nu wel helemaal tjokvol psychologische wijsheden. Zo heb ik een goede vriendin kunnen vertellen dat het niet belangrijk is om uit te zoeken waarom haar partner een hork is. Veel belangrijker is het om uit te zoeken waarom zij een hork wil, of ze niet zelf ook een hork is, wat zij doet om het horkzijn in stand te houden en hoe ze de situatie in haar voordeel kan bijsturen. En een andere naaste adviseerde ik ongevraagd dat ze beter niet tegen haar kind kan zeggen: ‘wat heb je die puzzel goed gemaakt!’, maar: ‘wat puzzel je lekker’. Dit omdat de kleine in casu anders net zo’n slachtoffer wordt van de medogenloze aandacht voor resultaat en prestatie als wij. Het leert niet van het proces genieten. Met als gevolg…apathie, depressie en onzekerheid op latere leeftijd.

Voordat één van mijn lieve, geduldige vriendinnen mij met een harde ram voor het hoofd tot de orde moet roepen, leg ik mezelf nu een zelfhulpverbod op. Geen wijsneuzerij, maar rust. Als ik voorlopig even niet blog, zit ik hopelijk uit te kijken over het Spaarne, denkend aan….niets.

5 tips voor lezende mama’s om de recessie lachend door te komen:

1. Maak gebruik van de ontlezing. Hard maar waar, er liggen soms juweeltjes uit de jeugdliteratuur in het schapje “afgeschreven” van de bibliotheek. Zo heb ik een paar jaar geleden in de Staatsliedenbuurt in Amsterdam voor 2,50 vrijwel het gehele oeuvre van Janosch aangeschaft.

2. Fuck hip. Oud = goedkoop. Op cinema.nl bekeek ik filmjaarlijstjes van 2005 tot en met 2008. Ik had er in totaal 5 gezien. Heerlijk. Ergens in 2011 ga ik, ijs en weder, weekenden lang prachtige films kijken. Goedkoop huren, van vrienden lenen. Niet cool, wel fijn. Er is vast zoiets als een hip kinderboek, maar daar moet je in tijden van recessie echt de grens trekken. Wij lezen veel Robin van Sjoerd Kuyper, Meester Max van Rindert Kromhout en, van voor de eeuwisseling: Knofje. Gewoon uit de bieb… 

3. Lees minder (opvoed)tijdschriften. Niet alleen het kopen, maar ook het lezen van tijdschriften is een risico als je cash flow problemen hebt of verwacht. Opvoedtijdschriften en ‘mama glossy’s’ staan op een gedeelde eerste plek met de seniorenbladen als het gaat om het heftige, beledigend rechtstreekse appèl dat gedaan wordt op de lezer als consument.  De favoriete zin: “En daar worden wij hebberig van!”.  Voor je het weet, denk je: s***  ja, ik ook! Ik wil ook een aankleedkussen met Marimekko hoes. Oké, n=1, maar als je je erin herkent, beperk je dan tot opvoedboeken of, nog relaxter, je intuitie en inspirerende romans over hele andere zaken. “Good enough parenting” is een 100% beurskrach bestendige opvoedfilosofie.

4. Werkloos? Leestijd! Het is zwaar klote als jij of je partner werkloos raakt. Maar: ik heb al meerdere mama’s en papa’s gehoord die hopen dat parttime werken nu wel bespreekbaar wordt. Of: die stiekum bidden dat manlief op straat (lees: achter het aanrecht) komt te staan. Ik heb in elk geval uit voorzorg vast de hele jaargang 2008 van het consuminder tijdschrift Genoeg besteld. Je weet nooit…

5. Ga niet handwerken. Handwerken is vet overgewaardeerd. Het is geweldig dat sommige mensen mooie dingen zelf maken. Door een samenzwering van bij punt 3 genoemde bladen denken we dat we dat nu allemaal moeten kunnen. Laat de gedachte los dat je voor je dochter een gehaakt overgooiertje met bijpassende slofjes gaat maken of dat je kraamcadeautjes gaat customizen met letters van restjes stof. Als je een type bent om iets met restjes stof te doen zou er dan niet ergens in je huis al een mandje moeten zijn met….restjes stof? Laat je dus niets wijsmaken door mensen die zeggen dat zelfmaken een goede consumindertip is. Hoeveel kost jij per minuut? Het wordt duur, vruchteloos, frustrerend gepruts. Koop tweedehands, shop goedkoop en ruil met vriendinnen.

Het verhaal Asleep van Yoshimoto, is een mooie, rustige beschrijving van depressie en de manier waarop die door subtiele veranderingen en kleine stappen weer over gaat. Je bent er ‘ineens’ weer. De dikke slijmerige pad op je kop is opgestapt. Hoewel dat beeld dan weer uit een ander boek komt (Zoe Heller). Maar goed, op aanraden van een vriendin las ik nu Eten, Bidden, Beminnen van Elisabeth Gilbert en ook daar begint de hoofdpersoon in diepe somberheid, zo niet wanhoop. Gezelligheid allemaal…

Het autobiografische boek van Gilbert is nu typisch zo’n boek waarbij het moederschap een prettige leeservaring in de weg staat. Wat nou fucking een jaar rondreizen en in een meditatiegrot jezelf vinden? As if. Maar goed, als je je met elke hoofdpersoon direct moet kunnen indentificeren, ben je snel uitgelezen. Ik probeer daarin streng te zijn voor mezelf en me open te stellen. Ik was natuurlijk jaloers op de hoofdpersoon, en dat mocht geen reden zijn om het boek weg te leggen. Voor mijn doen kon ik vrij lang meegaan met Gilberts spirituele zoektocht door reizen, proeven, meditatie en contact maken met god. Maar het houdt een keer op. Alle, tamelijk veilige, zelfspot en soms grappige anekdotes en dialogen ten spijt. Je rot ergeren is wel een grens vind ik. Misschien heb ik gewoon onvoldoende Outer Body Experiences gehad om het te waarderen.

Wat me tegenstaat is de toch wel erg decadente, hedonistische manier waarop Gilbert naar geluk op zoek gaat. Ze reist naar Italie, India en Indonesie en verblijft onder andere in een Ashram om zichzelf te zoeken. Dat vind ik niet sober, maar eigenlijk erg ‘Absolutely Fabulous’. Ik bedoel, hoe over de top is je leven als je dat nodig hebt? En: haar keuzes op het eind markeren volgens mij het begin van een leven dat niet erg onthecht en meditatief is. De passage waarin een vriend Gilbert uitlegt dat ongelukkige mensen de bron van alle kwaad op wereld zijn, maakte de beslissing om het boek binnenkort op Bookcrossing te zetten definitief. Brrr… Als je nu denkt ‘Huh, maar het zijn toch ook altijd de zeikerds die de problemen maken?’, dan raad ik je aan om het humoristische boek Happiness van Will Ferguson te lezen. Dit gaat over een wereld waarin de negatieve zeurpieten uitgeschakeld worden en de positivo’s het winnen. En dat is eng. Maar, misschien ben ik te cynisch en…negatief.

Gisteren heb ik als tegengif met mijn zoon maar weer eens mijn lievelingskinderboek gelezen: Oh, wat mooi is Panama van Janosh. Daarin gaan mijn favoriete optimisten kleine beer en kleine tijger ook op reis om gelukkiger te worden. En waar kom je ook alweer uit als je steeds linksaf gaat? Precies, en daar is ‘t meestal ook mooi.

Veel kostbare leestijd gaat op aan berichten in kranten en blaadjes over emancipatie. Interessant, maar ook lastig. Want: verwarrend. Kan ik het maken om als hoogopgeleide een beetje minder te werken? Sinds ik thuis werk als tekstschrijver roept Zoon verontrustende zaken als: “Mijn mama hoeft niet meer te werken” of “Papa’s gaan naar het werk en mama’s blijven lekker thuis”. Onrust. Is dit wel het goede voorbeeld? Hoe leggen we dit uit aan Heleen Mees cs? En moet dat eigenlijk?

Wat bij twijfel echt altijd helpt is mijn ‘bijbel’: Self-Reliance van Ralph Waldo Emerson uit 1840. Een klein stukkie:

“I know that for myself it makes no difference whether I do or forbear those actions which are reckoned excellent. I cannot consent to pay for a privilege where I have intrinsic right. Few and mean as my gifts may be, I actually am, and do not need for my own assurance or the assurance of my fellows any secondary testimony.”

Dat metagedoe over vrouwen en werken is soms te veel. Ik ben gewoon bezig. Niemand heeft de goedkeuring van de overheid, Mees of wie dan ook nodig. Mijn keuzes maak ik nu, voor nu. Niet stil blijven staan, niet conformeren. Misschien werk ik over 15 jaar wel 50 uur per week en is mijn wereld veel groter dan de 2,5 vierkante kilometer waar ik nu zo van geniet. “Do your work and I shall know you”, zegt Emerson. Hee, dat lijkt wel Oprah. Ja. Check www.rwe.org en zoek de 10 verschillen.

Het is snel & gemakkelijk om hier te posten over de standaard moedergerichte schrijfsels. Mijn bedoeling is om juist te kijken naar boeken die niet zo nadrukkelijk voor deze fase bedoeld zijn. Wat heeft Proust moeders te bieden? Wat zou Baudrillard zeggen over Pet Shop hamsters en Wii Fit? Eh ja…dat komt dan binnenkort.

Vandaag moest ik lachen om de site Momtourage. It takes a village to raise a child, die kennen we. Maar: volgens deze site heeft moeder zelf ook een klein gehucht aan menskracht nodig. Daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. Wie vangt onze kids op als we werken? Hoe kunnen we even naar de kapper of wellicht zelfs een avond de lichtjes van de stad bekijken? Momtourage, van Ivillage, heeft allemaal slimme tips om je netwerk beter te benutten en zo een relaxter leven te krijgen. Inspirerend voor de grote trucendoos voor leestijd.

In O-Magazine redt coach Martha Beck 3 vrouwen die niet weten wat ze willen: “Finding your purpose and power requires stripping certain thoughts away like street clothes until you hit Lycra. My job with the three women I’d be coaching was to help them peel away illusions until their superhero identities emerged.” Kortom, strip uzelf naakt en dan ziet u: dit moet ik doen, dit wil ik zijn. Handig voor mama’s, die soms een beetje van koers zijn. Bijvoorbeeld door de druilerige herfst…

Helaas werkt het stuk niet als een wondermiddel. Een superheld identiteit. 1 missie. Hier heb je volgens mij niet zoveel aan als combineren de kern van je bestaan is. Hoezo 1 echte missie? Mag ik er een paar? En: is het wel handig als iedereen zijn ultieme droom najaagt? Het lijkt mij bijvoorbeeld wel handig om kritisch te zijn als je denkt dat je een roman van ontroerende schoonheid in ‘t hoofd hebt. Volgens Beck is er, ook bij mogelijk falen, geen enkel excuus om niet te beginnen. “You´ll find your heroic mission eventually if you Do. The. Work.”

Dat klinkt dan wel weer inspirerend. Maar: de herfst is sterker dan Oprah. Niet Yes We Can! Maar: No. I. Wont. I. Am. Tired. Weer niet naar My Destiny gegaan.